Małżeńskie sprawy majątkowe to rzecz skomplikowana i budząca emocje. Choć o podziale majątku małżonków najczęściej słyszy się w przypadku rozwodu, rzadziej separacji, a czasami także jeszcze przed zawarciem małżeństwa przez młodą parę, to jednak podział majątku małżeńskiego bez rozwodu, choć nie tak częsty, też jest możliwy. Aby tego dokonać, małżonkowie w pierwszej kolejności muszą jednak znieść wspólność majątkową, którą uzyskali w dniu ślubu. Jak przebiega cały ten proces?

Jak załatwić rozdzielność majątkową?

W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że zgodnie z prawem małżonkowie złączeni są wspólnotą majątkową. Powstaje ona w chwili zawarcia przez nich małżeństwa i ma daleko idące konsekwencje dla obojga. Od tej chwili bowiem posiadają oni równe prawa do przedmiotów nabytych w trakcie ich małżeństwa.

To właśnie zniesienie wspólności majątkowej będzie pierwszym krokiem do podziału majątku małżonków – bez tego podziału majątku nie można dokonać. Kiedy do tego dochodzi? Rozdzielność majątkowa może zostać zniesiona przez sąd przy rozwodzie, separacji, ubezwłasnowolnieniu jednego z małżonków, a także w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z nich. O zniesieniu wspólności majątkowej może zdecydować też sąd, np. na wniosek jednego z wierzycieli małżonka, który uzna, że rozdzielność majątkowa ułatwi ściągnięcie długu. W wyjątkowych przypadkach sąd może ogłosić rozdzielność majątkową nawet z datą wsteczną.

Innym przypadkiem zniesienia wspólności majątkowej jest zawarcie umowy notarialnej o rozdzielności – tzw. intercyzy. Często regulowane w ten sposób są sprawy majątkowe dopiero przyszłych małżonków, a intercyza zawierana jest jeszcze przed ślubem. Zazwyczaj budzi spore emocje. Zwłaszcza, kiedy w grę wchodzą duże majątki lub znaczące różnice wartości majątków małżonków. Intercyzę można potraktować jako zabezpieczenie majątków każdego z małżonków, usprawnić zarządzanie nim, przez eliminację konfliktów o pieniądze, a także uprościć sprawy w przypadku ewentualnego rozwodu.

Rozdzielność majątkowa a podział majątku przed rozwodem

Ale tego rodzaju umowę o rozdzielności majątkowej można zawrzeć także już w trakcie trwania małżeństwa. Najczęściej dzieje się tak, gdy małżeństwo chce dokonać podziału majątku wspólnego jeszcze przed rozwodem, by zrobić to na własnych zasadach, a nie zdawać się na zdanie sądu.

Po ustaleniu rozdzielności, zawiera się kolejną umowę – o podziale majątku. W umowie takiej ustala się do jakich części majątku wspólnego małżonkowie mają prawa, wymienia się skład majątku wspólnego oraz określa wartość poszczególnych rzeczy. A następnie dokonuje się dokładnego podziału majątku na poszczególne przedmioty. Jeżeli w skład majątku wchodzą nieruchomości, to podział musi być zawarty w formie aktu notarialnego.

Rozdzielność majątkowa przed rozwodem także ustalana jest w umowie zawieranej przed notariuszem. Dopuszczalne jest też oczywiście zawarcie rozdzielności majątkowej bez rozwodu. Jeśli z jakichś przyczyn małżeństwo chce ją znieść, to może to także zrobić intercyzą.

Od momentu wejścia w życie takiej umowy, wspólność majątkowa nie istnieje, czyli małżonkowie nie posiadają wspólnego majątku. Każde z nich oddzielnie zarządza i pomnaża swoje dobra.

Podział majątku u notariusza – ile kosztuje?

Podział majątku wspólnego u notariusza przed rozwodem, jak wspomniano, musi zostać poprzedzony intercyzą, czyli umową majątkową. Zasadniczo stawki z notariuszem ustanawia się indywidualnie, ale nie mogą one przekraczać kwot wskazanych w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości o tzw. taksach notarialnych. Intercyza kosztuje maksymalnie 400 zł, plus podatek VAT.

Z kolei przy podziale majątku maksymalne stawki zależą od wartości dzielonego majątku i wynoszą:

  • majątek do 3.000 zł – maksymalna stawka taksy notarialnej wynosi 100 zł,
  • powyżej 3.000 do 10.000 zł – 100 zł plus 3% od nadwyżki powyżej 3.000 zł,
  • powyżej 10.000 do 30.000 zł – 310 zł plus 2% od nadwyżki powyżej 10.000 zł,
  • powyżej 30.000 do 60.000 zł – 710 zł plus 1% od nadwyżki powyżej 30.000 zł,
  • powyżej 60.000 do 1.000.000 zł – 1.010 zł plus 0,4% od nadwyżki powyżej 60.000 zł,
  • powyżej 1.000.000 do 2.000.000 zł – 4.770 zł plus 0,2% od nadwyżki powyżej 1.000.000 zł,
  • powyżej 2.000.000 zł – 6.770 zł plus 0,25% od nadwyżki powyżej 2.000.000 zł, nie więcej jednak niż 10.000 zł.

Do tych stawek trzeba doliczyć podatek VAT.

Podział majątku wspólnego bez rozwodu lub przed jego zawarciem to skomplikowana procedura, która wymaga ustalenia rozdzielności majątkowej, a potem podziału wspólnego majątku. To ostatnie może okazać się polem do sporów i nadużyć. Jak nie dać się przy podziale majątku – najlepiej skorzystać z porad ekspertów z Kancelarii Śledczej.

 

B L O G